Verstandig

Ik was in november 2014 heel erg blij dat ik een baan gevonden had. Weliswaar niet mijn droombaan, maar wel een redelijke, vaste baan waarmee de huur betaald kon worden. Het contract van die baan is inmiddels afgelopen en vanaf mei ben ik wederom werkloos. Let the applying for jobs begin!

Nu schreef ik ooit gekscherend hoe het leven van een werkloze eruit ziet in deze blog. Maar het is allemaal niet makkelijk hoor, als werkloze en recentelijk afgestudeerde alfa. De Nederlandse maatschappij denkt volgens mij dat het werk van “de creatieven” ook heus gedaan kan worden door stagiaires en dat er vooral geen volwaardige baan van gemaakt hoeft te worden. Volwaardige banen (en dan bedoel ik 40 urige werkweken en dito werklast) worden als stage aangeboden in de culturele sector. Adviesrollen, researchposities, zelfs productie- en communicatiewerk: deze vacatures zijn beschikbaar als stages of ‘werkervaringsplekken.’ De mensen die het als volwaardige baan doen blijven angstvallig zitten waar ze zitten en ik snap goed waarom.

Zodra je gaat solliciteren op een baan in de culturele sector, loop je het risico om hetzelfde werk te doen voor een fractie van je oude salaris, of zelfs onbetaald.

Laatst maakte ik me dus kwaad. Toen zei iemand tegen me: “had je misschien een verstandige studiekeuze moeten maken.” Over de definitie van wat verstandig is valt te discussiëren namelijk. Een ‘verstandige’ keuze, wat is dat eigenlijk? Had ik iets met economie moeten gaan doen? De financiële sector in gaan, want daar krijg je een fatsoenlijk salaris en een bonus aan het einde van het jaar? Was dat een verstandige keuze geweest?

Natuurlijk, dan zat ik nu waarschijnlijk in mijn eigen huisje/appartement, misschien wel met eigen auto en kon ik twee keer per jaar op vakantie. Maar ik zou waarschijnlijk ook diep ongelukkig zijn. Dat vind ik het niet waard en bovendien juist ónverstandig. In mijn beleving staat een hoog salaris niet per definitie voor verstandigheid of geluk. Ik kan heel gelukkig zijn met een fatsoenlijk salaris, waarmee ik een fijn huisje kan huren met mijn liefje, terwijl ik dagelijks met een glimlach naar mijn werk ga. Dát vind ik pas verstandig!

Het lijkt wel alsof je je moet bewijzen wanneer je creatief bent. En dan bedoel ik niet creatief op zondag met toiletrollen eierdopjes knutselen, maar creatief in de artistieke zin. Kunstenaar zijn of werkzaam in de culturele sector. Nu noem ik mezelf geen kunstenaar, maar ik vind mezelf wel ontzettend creatief. Moet ik daar bescheiden over zijn?

Is een goeie bankier bescheiden over zijn/haar kwaliteiten? Een bakker verkoopt zijn brood toch ook niet met de slogan “volgens mij maak ik wel lekker brood”, een juf in spé tijdens een sollicitatie “of ik goed met kinderen ben? Mwah, dat zou ik zelf nooit zo zeggen.” Wanneer je de dokter bezoekt en hij/zij zegt “joh, ik weet ook niet alles, ik ben ook maar een huisarts.”

Nee, als je van jezelf weet dat je ergens goed in bent dan geef je dat openlijk toe. Mijn ervaring is dat op je eigen borst kloppen als creatieveling de wenkbrauwen laat fronsen. Waar is je bewijs? Hoor je ze denken. Zelfs om toegelaten te worden op de vakscholen moet je bewijzen creatief genoeg te zijn voor de bewuste opleiding. Ja, heuse audities en/of portfolio presentaties gaan er vooraf aan de acteurs-, fotografie-, theaterdocent-, dans-, beeldend kunstenopleidingen, et cetera. Begrijpelijk wellicht. Iedere idioot kan zich inschrijven voor die opleidingen, maar er zijn er altijd maar een paar die de uitverkorenen zijn. Zo ook als je eenmaal afstudeert. Zelfs dan word je niet meteen serieus genomen. (Ik heb er mijn scriptie over geschreven, met de focus op toneelschrijvers, mochten jullie benieuwd zijn waar ik het over heb.) Waar is je ervaring? Waar is dat artikel in de pers of die recensie waaruit blijkt dat jouw werk vijf sterren verdient? “Nou, meneer/mevrouw, ik kom net van school af, dus…” Slechts een enkeling kan succesvol (lees: goed betaald) kunstenaar worden.

Ga eerst maar eens ervaring opdoen, zeggen ze dan. Veel van mijn collega creatievelingen zullen nu instemmend knikken. Ervaring opdoen betekent volgens mij “bewijs verzamelen dat je ook daadwerkelijk iets kan.” Dit geldt natuurlijk niet alleen voor de kunst en cultuur sector, daar ben ik mij van bewust, maar ik vertel nu vanuit mijn eigen referentiekader.

De overheid steekt het al lang niet meer onder stoelen of banken. “Evidence based policy” noemen ze het glunderend: “op bewijs gebaseerd beleid”. Ga maar bewijzen dat jouw theatervoorstelling/kunstwerk/choreografie daadwerkelijk publiek *kuch* geld oplevert. Nu is dat behoorlijk lastig wanneer het om kunst gaat, omdat het weinig zin heeft te blijven maken wat het publiek al gezien heeft. Terwijl juist die projecten kunnen bewijzen dat het daadwerkelijk geld oplevert en dus nog meer van dat werk mogen gaan maken van de overheid. Ook hier schreef ik ooit een essay over, genaamd Tel uit, je winst. Ik zal er niet teveel woorden aan vuil maken, maar hetzelfde principe wordt voor mijn gevoel ook toegepast op de culturele vacatures in Nederland. Je moet al flink wat bewijs op zak hebben voordat je überhaupt uitgenodigd wordt voor een gesprek, waarna degene die óf het hardst kan bluffen óf daadwerkelijk de meeste ervaring heeft aangenomen wordt. Dat maakt het zo lastig, zo krijg je nooit de kans om die extra ervaring op te doen waar ze allemaal om vragen…

Het beste voorbeeld is in de vacature zetten “minimaal 2 jaar ervaring” en dan afgewezen worden omdat iemand met ruim 5 jaar ervaring wél uitgenodigd is op gesprek. Goed voor de invulling van de functie misschien, maar hopeloos voor hen die juist die werkervaring op willen doen.

Hetzelfde geldt eigenlijk voor mijn ideale baan. Niets liever zou ik als (theater)schrijver en dramaturg aan de slag gaan. Er is in mijn geval geen gebrek aan ervaring, maar wel een gebrek aan vacatures.

Daarom heb ik mij gewaagd aan het maken van ‘verstandige keuzes’ en ben ik enthousiast buiten mijn comfortzone aan het solliciteren. Met een studie Media & Cultuur Wetenschappen heb je namelijk ook veel kennis van communicatie (door middel van media) op zak, kijk alleen al naar deze site! Zo schrijf ik mooie brieven naar bedrijven die marketing en communicatie medewerkers zoeken, want die functies klinken gaaf. Mijn creativiteit kan ik er in ieder geval in kwijt.

Waarom ik nog niet uitgenodigd ben voor een sollicitatiegesprek? Als ik de mailtjes mag geloven zijn er mensen met nog meer of specifiekere ervaring. Ongeveer hetzelfde dat ik schreef in deze blog, toen ik ook druk aan het solliciteren was.

Maar ik geef de moed niet op hoor! Er zijn nog genoeg betaalde stages waarop ik kan solliciteren… 😉

 

 

  2 comments for “Verstandig

  1. Tanja
    31 augustus 2015 at 17:44

    Jezelf in de markt zetten als consultant voor bedrijven, rollenspelen ter verheldering van posities en oplossing van conflicten en uiteraard verhoging van de productiviteit. Iedereen is tegenwoordig consultant geloof ik…

    • 1 september 2015 at 11:11

      Beste Tanja,
      Bedankt voor de tip, dat is inderdaad nog niet eens zo’n gek idee!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *